Recent zijn op deze site de onderstaande nieuwe inventarissen online gezet. U kunt zodoende op internet alvast bekijken welke informatie in onze archieven aanwezig is. De bewuste stukken kunt u - tenzij anders aangegeven - op onze studiezaal tijdens onze openingstijden komen inzien.

Met ingang van 2017 zijn weer de beperkingen op de openbaarheid van diverse akten van de burgerlijke stand opgeheven. Dat betekent dat de akten van de burgerlijke stand van de voormalige Zaangemeenten en de gemeente Oostzaan openbaar zijn als volgt:

  • Geboorteakten van 1811 tot en met het jaar 1916
  • Huwelijksakten van 1811 tot en met het jaar 1941
  • Overlijdensakten van 1811 tot en met het jaar 1966

De akten van de recent vrijgekomen jaren (1916, 1941 en 1966) zijn digitaal beschikbaar en te vinden in de inventarissen. De akten zijn nog niet op naam toegankelijk, daar wordt door onze vrijwlligers hard aan gewerkt. Deels zijn oudere akten te raadplegen via de website www.wiewaswie.nl, deels op microfiche op de studiezaal van het gemeentearchief.

Deze zoekwijzer kan u helpen bij het raadplegen van de akten van de burgerlijke stand.


De afdeling Burgerzaken van het gemeentehuis aan het Bannehof in Zaandijk, ca. 1994. Foto © GAZ, 21.44795.

Recent zijn op deze site de onderstaande nieuwe inventarissen online gezet. U kunt zodoende op internet alvast bekijken welke informatie in onze archieven aanwezig is. De bewuste stukken kunt u - tenzij anders aangegeven - op onze studiezaal tijdens onze openingstijden komen inzien.

Het archief van het Zaans Cantatekoor en Zaans Cantateorkest, in het verleden een begrip in de Zaanstreek, bevat diverse cassettebandjes met opnamen van concerten. In de tweede helft van 2016 zijn deze door het Gemeentearchief Zaanstad gedigitaliseerd en nu via de website te beluisteren. In de inventaris zijn de geluidsbestanden geplaatst onder de beschrijvingen van de opnamen. U kunt de opnamen hier beluisteren.


Aankondigingsposter, 1999. Foto © GAZ, 61.00247.

In de tweede helft van 2016 heeft het Gemeentearchief Zaanstad het archief van Deelhebbers van brandassurantiecontracten van molens in de Zaanstreek (PA-0008) laten digitaliseren. In november is het archief digitaal beschikbaar gesteld.
Het bevat verschillende deelarchieven:
- Brandassurantiecontract van oliemolens en hun ladingen, (1717) 1723-1913.
- Herbouw van oliemolens, 1855-1870.
- Vereniging ter voorkoming van ongelukken op oliemolens, 1891-1929.
- Contract tot de herbouw van pelmolens, (1707) 1721-1900.
Het archief biedt een schat aan informatie over de geschiedenis van de Zaanse molenindustrie én hun eigenaren van de 18e tot in de 20e eeuw. De inventaris en scans van de stukken zijn hier te raadplegen.

Verder zijn recent een aantal bibliotheekboeken gedigitaliseerd die ook op de geschiedenis van molens betrekking hebben:

  1. Theatrum machinarum universale, of Groot algemeen moolen-boek (deel I) : behelzende de beschryving en afbeeldingen van allerhande soorten van moolens, der zelver opstallen, en gronden [...] (uitgegeven in 1761). Klik hier.
  2. Theatrum machinarum universale, of Groot algemeen moolen-boek : behelzende de beschryving en afbeeldingen van allerhande soorten van moolens, derzelver opstallen, en gronden [...] ; voor 't grootste gedeelte getekent te Amsterdam (uitgegeven in 1761). Klik hier.
  3. Groot volkomen moolenboek (eerste deel) : of naauwkeurig ontwerp van allerhande tot nog toe bekende soorten van moolens, met haare gronden en opstallen en al het geene verder daar toe behoort (uitgegeven in 1734). Klik hier.
  4. Groot volkomen moolenboek (tweede deel) : of naauwkeurig ontwerp van allerhande tot nog toe bekende en verscheyde nieuwe, tot nu toe nooyt in het ligt gebragte, soorten van moolens, met haare gronden en opstallen en al het geene verder daar toe behoort ; als meede de sluys op halfwegen Haarlem en Amsterdam, met haare gronden en opstallen (uitgegeven in 1736). Klik hier.
  5. Architectura mechanica (derde deel) : of moolen-boek van eenige opstallen van moolens, nevens hunne gronden (uitgegeven na 1736). Klik hier.
  6. Architectura mechanica : of moole-boek [moolen-boek] van eenige opstallen van moolens, nevens hare gronden (uitgegeven in 1727). Klik hier.     


Oliemolen Het Huis Assumburg aan de Nauernasche Vaart in Westzaan. De molen is in 1897 gesloopt. De molenschuur is recent gerestaureerd. Momenteel wordt op dezelfde plek opnieuw een molen geplaatst, deze wordt ingericht als hennepklopper. © Gemeentearchief Zaanstad, fotonummer 41.06290.