Recent zijn bij het Gemeentearchief diverse inventarissen online geplaatst. U kunt zodoende op internet alvast bekijken welke informatie in onze archieven aanwezig is. Zie het overzicht van onze archiefinventarissen. De bewuste stukken kunt u - tenzij anders aangegeven - op onze studiezaal tijdens onze openingstijden komen inzien.

OA-0042 - Grondbedrijf Krommenie, 1926 – 1973
Op 31 juli 1925 werd de Verordening betreffende het grondbedrijf in Krommenie vastgesteld door de Raad en gaat het bedrijf van start per 1 januari 1926. Er werden gronden in onder gebracht die bestemd waren voor straataanleg en bouwterreinen. De administratie en het geldelijke beheer waren in handen van de directeur Gemeentewerken en reinigingsdienst  P. van Walbeek, die daarvoor verantwoording aflegde aan het College van Burgemeesters & Wethouders. Een mooie bron voor verkoop, onteigening, verhuur en verkoop van gronden, alsmede het beheren van grond door het Grondbedrijf zelf.
 

OA-0044 - Gasbedrijf Krommenie, 1881 – 1952 

Op 29 november 1860 hebben Burgemeester en Wethouders van de gemeente Krommenie gunstige geadviseerd op het adres van J. Ruijkes om een gasfabriek op te richten op een terrein aan het Weiver te Krommenie, het zogenaamde Boschje van Foor. Bij Koninklijk Besluit van 13 december 1860, no. 68, werd aan de heer J. Rijkes de vergunning verleend. Op de 10e januari 1862 werd het eerste licht ontstoken en is de gemeente Krommenie in 1931 bijna 70 jaar van gas voorzien geweest. Op 1 september 1882 wordt er besloten door de raadsleden dat het gasbedrijf door de gemeente Krommenie wordt gekocht en geëxploiteerd. Bij de overname werd er een commissie ingesteld met de naam Commissie van Bijstand der Burgemeester en Wethouders in het beheer der Gemeente-Gasfabriek.

PA-0485 - Zaans Cantatekoor en Zaans Cantate-orkest

Kort na de restauratie van de Westzijder- of Bullekerk in Zaandam nam Jan Pasveer (1933-2005) in 1977 het initiatief voor een concertserie 'Bach in de Bullekerk'. Daarvoor werden het Zaans Cantatekoor en het Zaans Cantate-orkest opgericht. De officiële oprichtingsdatum is 15 januari 1977. Sindsdien werd eenmaal per maand een Bach-cantate uitgevoerd. In de loop van de jaren werden diverse prijzen gewonnen.
In 2002 werd de laatste uitvoering gegeven. Het toen opgerichte Collegium Vocale onder leiding van Cor Brandenburg zou de traditie in de Bullekerk voortzetten.

PA-0493 -  Leesgezelschap te Koog en Zaandijk 

Het leesgezelschap is opgericht door Jan Koene en Gerrit Schenk in 1783. In 2015 bestaat dit leesgezelschap uit ongeveer veertig personen verdeeld over Koog aan de Zaan en Zaandijk.  

De leiding berust bij twee zogenaamde directeuren die zorgen voor de veertiendaagse distributie van boeken en de organisatie van de jaarlijkse boekenveiling. De boekenveiling werd in het verleden om beurten in de Koog of in Zaandijk gehouden. Tegenwoordig wordt de boekenveiling gehouden in het Weefhuis te Zaandijk. Deze herenavond (dames kunnen geen lid worden) is een gezellige bijeenkomst waarbij de boeken bij opbod en afslag aan de man worden gebracht. Van de opbrengst en de contributie worden ieder jaar nieuwe boeken aangeschaft.
Favoriete onderwerpen om te lezen zijn Nederlandse literatuur, vertaald werk, boeken op het gebied van kunst en cultuur en streekgeschiedenis. 

Het Leesgezelschap is het oudste functionerende leesgezelschap in de Zaanstreek.

Herziening van bestaande inventarissen:
PA-0028 - De rederij van het barkschip Maria Catharina, 1860 – 1882
PA-0069 - De rederij van het barkschip Jacob Roggeveen, 1880 – 1887
PA-0191 - Simonsz, familie en houthandel Zaandam, 1727 - 1983

Recent is de Collectie van J.W. van Sante (C-0001) digitaal beschikbaar gesteld. Deze collectie vormt een nadere toegang tot enkele boeken en lidmatenregistraties van de Doopsgezinde gemeenten in Zaandam, transportakten van molens van de Banne Westzaan en de volkstelling van Westzaandam uit 1828. Via onze website zijn scans van de archiefstukken te bekijken en gratis te downloaden. De inventarisnummers 39-44 zijn met behulp van OCR-techniek inhoudelijk te doorzoeken. Klik daarvoor naast de zoekbalk op het uitklapmenu en voer het trefwoord in in het bovenste zoekveld. Voor zowel genealogisch onderzoek als het onderzoek naar molens in de Zaanstreek vormt deze collectie een waardevolle bron.

In samenwerking met Uitgeverij Noord-Holland en Vereniging Zaans Erfgoed heeft Gemeentearchief Zaanstad de Encyclopedie van de Zaanstreek gedigitaliseerd.

De digitale encyclopedie is te vinden onder het kopje 'Bibliotheek'. Via 'Encyclopedie' komt u vervolgens bij de scans terecht. U kunt er ook voor kiezen om onderstaande link te volgen, dan komt u direct bij digitale encyclopedie. De beide delen zijn full-tekst doorzoekbaar, dus u kunt op ieder (tref)woord in de tekst zoeken. U zoek direct door beide delen van de encyclopedie tegelijk.

Link naar de gedigitaliseerde Encyclopedie van de Zaanstreek


De encyclopedie verscheen in 1991. Er was negen jaar aan gewerkt. De totstandkoming ervan was dan ook een moeizaam proces. Toch groeide de encyclopedie uit tot een van de belangrijkste naslagwerken over de Zaanse geschiedenis. Liefhebbers moesten dan ook een flinke som geld neertellen voor de aanschaf van beide delen. Toch hebben veel Zaankanters die twee groene delen nog altijd in de kast staan. Sinds kort is de encyclopedie dus gratis en voor niets te doorzoeken op deze website.

Link naar een artikel op De Orkaan over de totstandkoming van de Encyclopedie van de Zaanstreek

 

 Advertentie Encyclopedie De Typhoon 26-10-1991

Advertentie bij het verschijnen van
de Encyclopedie van de Zaanstreek 
(De Typhoon, 1991)

 

 

 

 

Onlangs viel er al iets over te lezen in het Noord-Hollands Dagblad: de Oudheidkamer Oostzaan heeft 15.091 historische foto’s in bewaring gegeven aan het gemeentearchief. Op maandag 22 februari jl. werd de overeenkomst getekend. De foto’s zijn in de loop der jaren verzameld door de Stichting Oudheidkamer, de historische vereniging van Oostzaan.

Van een aantal registers van de burgerlijke stand zijn sinds kort gedigitaliseerde bestanden te vinden op deze site. Het betreft onder meer de akten die per 1 januari 2016 openbaar geworden zijn. De scans sluiten aan op de serie microfiches die op de studiezaal te raadplegen zijn. Globaal gaat het van alle voormalige Zaangemeenten om:

Geboorten 1912-1915
Huwelijken 1937-1940
Overlijden 1962-1965