In januari 2021 zijn er door het Gemeentearchief Zaanstad weer diverse archieven van een inventaris voorzien. Daarmee zijn deze archieven toegankelijk voor onderzoek. Momenteel is onze studiezaal alleen geopend voor dringende onderzoeken en uitsluitend op afspraak.

OA-0123 – Inventaris van het archief van het Gemeentelijk politiekorps Zaandam, later Zaanstad, 1909-1973 (2002)
De grondslag voor de gemeentepolitie werd gelegd door de Gemeentewet van Thorbecke uit 1851 en was een voortvloeisel van de Grondwet van 1848. Bij de grondwetsherziening van 1848 werd het huidige art. 4 van de Grondwet ingevoerd, waaruit volgde dat de staat verplicht was zorg te dragen voor veiligheid en orde in zijn gebied. Voordat de wet in 1852 in werking trad hadden de burgemeesters en wethouders het oppertoezicht over de politie. Hierna lag de volledige bevoegdheid bij de burgemeester waardoor zijn macht veel groter werd. Na de Duitse inval werd de politie ingrijpend veranderd. Om te beginnen werd naast het Nederlandse politieapparaat een klein Duits politieapparaat ingesteld. Het toezicht op de gehele politie werd in handen gelegd van de Duitse Reichskommissar für die Niederlände. Toen de oorlog voorbij was werd deze dienst weer ontbonden. Om de openbare orde te herstellen en te controleren, besloot de overheid in november 1945 om een nieuwe politieorganisatie op te richten. Daarin wordt onderscheid gemaakt tussen de gemeentepolitie (voor aangewezen gemeenten) en het Korps Rijkspolitie voor de rest van het land. Bij de wet van 1973 tot gemeentelijke herindeling van de Zaanstreek, werd bepaald dat per 1 januari 1974 de zeven Zaangemeenten: Assendelft, Koog aan de Zaan, Krommenie, Westzaan, Wormerveer, Zaandam en Zaandijk werden opgeheven en verenigd tot de nieuwe gemeente Zaanstad. Gevolg was dat de gemeentelijke politiekorpsen Zaandam en Wormerveer werden opgeheven en de overige Zaangemeenten niet langer deel uit maakten van het bewakingsgebied van het Korps Rijkspolitie. Tegelijk met de geboorte van de gemeente Zaanstad werd het Gemeentelijk Politiekorps Zaanstad geboren.  

PA-0314 – Inventaris van het archief van H.Rem Pzn, raadslid van de  gemeenten Westzaan en Zaandijk, wethouder en loco-burgemeester van Zaandijk, (1815 - 1918) 1917 - 1946.
Rem was raadslid van de gemeente Westzaan. H. Rem was lid van de S.D.A.P. (Sociaal-Democratische Arbeiderspartij). In juli 1921 geeft hij aan te vertrekken uit Westzaan. Dit betekende het einde van zijn functie als raadslid aldaar. Rem werd raadslid in de gemeenteraad van Zaandijk. In 1927 werd hij tot wethouder gekozen. In 1936 bekleedde hij de functie van wethouder (loco-burgemeester) te Zaandijk. In 1946 werd hij van zijn functie ontheven als waarnemend burgemeester in Zaandijk. Deze functie heeft hij korte tijd vervuld. Daarnaast bekleedde hij enkele maatschappelijke functies.  

PA-0331 – Inventaris van het archief van Groothandel Wilza, Groothandel in huishoudelijke artikelen, Zaandijk, 1945 - 1946.
Groothandel Wilza, Lagedijk 196 Zaandijk is opgericht in februari 1942. Het was een groothandel in huishoudelijke artikelen in de ruimste zin, emaille, ijzerwaren, borstelwerk, glas, porcelein, aardewerk, luxe artikelen, vuurvaste materialen en speelgoed. De eigenaar was W. van der Laan. Het is onbekend wanneer de groothandel is beëindigd.  

PA-0339 – Inventaris van het archief van de Algemene Nederlandse Geheelonthouders Bond, afdeling Zaandijk, 1907 - 1970.
De Algemene Nederlandse Geheelonthouders Bond te Zaandijk is opgericht in maart 1905. Sinds september 1907 is de vereniging een afdeling van de Bond. In mei 1955 vierde de vereniging het 50-jarig bestaan. De afdelingen Koog en Zaandijk zijn in 1983 samengegaan.  

PA-0346 – Inventaris van het archief van de Vereniging tot Weldadigheid onder Bescherming van den Heilige Joseph Zaandam, 1869 - 1928.
De Vereniging tot Weldadigheid onder Bescherming van den Heilige Joseph Zaandam is opgericht in 1869. Het doel van de Vereniging was het opnemen van verwaarloosde kinderen, de verpleging van behoeftige katholieke weesmeisjes en de bevordering van het katholiek onderwijs vooral voor de armen van de Parochie van den Heilige Bonifacius te Zaandam. In 2020 is de verenging nog steeds actief op het gebied van armenzorg en armoedepreventie.    

De inventarissen zijn hier te raadplegen.