Nieuwe inventarissen online per 1 mei 2017

Per 1 mei zijn de volgende inventarissen beschikbaar:

KA-0014 Evangelisch-Lutherse Gemeente Zaandam, 1642-1919 (1955)
Reeds in 1643 werd het eerste kerkgebouw voor Evangelisch-Lutherse Zaandammers geopend. In 1699 begon de bouw van het huidige kerkgebouw aan de Vinkenstraat, in 1700 geopend. Het archief bevat stukken tot 1919 met enkele stukken betreffende de ledenadministratie tot 1955.

PA-0514 Collectie familie Groot, 1797, 1809-ca. 1900. Met hiaten
De familie Groot was een familie van tuiniers in Westzaan. Zij waren nauw betrokken bij de Fries Doopsgezinde gemeente aldaar. Bijzonder is een dagboek dat Simon Jacobszn Groot (1785-1855) in de periode 1809-1810 bijhield met gegevens over bijzondere gebeurtenissen in Nederland en de Zaanstreek specifiek. Zijn kleinzoon verhuisde in 1897 met zijn gezin naar Zaandam, waar een bloemenzaak aan de Korte Hogendijk 12 (Floresco genaamd) werd geopend. In 1924 verhuisde de winkel naar het naastgelegen pand Korte Hogendijk 14. Diens zoon vestigde zich in 1905 in Velsen en opende daar als dependance Floresco II.

Daarnaast zijn de volgende inventarissen aangepast:
PA-0058, NV van Delft en Zonen's Blanket- en koekfabriek, voorheen de Vlijt, 1914-1935
PA-0067, Gerrit Visser van Hazerswoude, makelaar en commissionair, 1829-1873
 

De inventarissen zijn hier te bekijken.

Nieuwe inventarissen in april 2017

Per 1 april 2017 zijn de onderstaande inventarissen beschikbaar gekomen, hier te raadplegen:

PA-0513, Collectie van de Firma G. Schipper bloemisten te Zaandam, 1909, ca. 1915 
Gerrit Janszn Schipper (1849-1917), afkomstig uit Zaandijk, werkte als jongen op de bloemisterij van de heren Schmidt en Riesmann aan de Stationsstraat in Zaadam. In 1867 begon hij voor zichzelf op het Schapepad en in 1879 verhuisde hij naar de Parkstraat. Het gezin zelf woonde aan de Tuinstraat 11. 
Eind 19e eeuw legde hij zich meer toe op groenteteelt. Zoon Johan (1881-1963) werd rond 1900 verantwoordelijk voor het tuinaanleg en tuinonderhoud. Aan het einde van het Bouwmanspad vestigde hij een kwekerij die meer dan 50 jaar zou bestaan. 
Daarnaast opende Johan Schippers, op 5 januari 1909 een bloemenwinkel in het woon- en winkelhuis Westzijde 63. Dit was gehuurd van de ernaast gevestigde firma Eijer. Reeds in 1916 verhuisde Johan Schipper met zijn gezin en planten naar Westzijde 23. Daar kwam de zaak tot bloei. Na het overlijden van vader Gerrit in 1917 werd de naam gewijzigd in firma J. Schipper. In 1919 volgde andermaal verhuizing, nu naar Westzijde 5. 
In juli 1943 werd A. Visch als compagnon in de zaak betrokken. Sindsdien was de naam Schippers kwekerijen en bloemenmagazijn. 
Visch zette vanaf 1 februari 1949 de zaak voort. 
Later zou de bloemistenhandel bij de oostelijke oprit van de Beatrixbrug, op de hoek Peperstraat/Oostzijde een nieuwe winkel krijgen. In de winkel aan de Westzijde 63 vestigde zich de bloemenzaak van Maarten de Ruiter. In 1970 is het pand Westzijde 63 te Zaandam gesloopt. 
De collectie bestaat uit een huurovereenkomst betreffende Westzijde 63 en twee foto’s van het pand.

KA-0016, Parochie der Heilige Martelaren van Gorcum te Koog aan de Zaan, (1854) 1931 - 1980 

In 1931 besloot de bisschop van Haarlem om een parochie in Koog aan de Zaan te stichten ten behoeve van inwoners van Koog aan de Zaan, Zaandijk, Westzaan (viel ook deels onder Assendelft) en het noordelijkste deel van Zaandam. Reeds in 1926 was door de pastoor van de parochie ’t Kalf (Zaandam) een stuk grond op de hoek van de Boschjesstraat 15 en de Provincialeweg. Op 21 november 1932 werd de nieuwe kerk van Koog aan de Zaan ingewijd, gevolgd door de ingebruikname van de Leonardusschool een jaar later. Er kwam ook een pastorie op het stuk grond.  

In 1958 werd te Westzaan een bijkerk gesticht aan het Weiver 15. In 1980 werd deze weer opgeheven.

De Leonardusschool is begin 21e eeuw gesloopt, de pastorie in 2007 verkocht.

 

Tot slot is de onderstaande inventaris aangevuld:

PA-0059 - Cornelis Adriaan Honig Az., directeur van de NV Oliefabrieken Het Hart en de Zwaan, 1908-1919

 

Nieuwe inventarissen beschikbaar per 1 maart 2017

Recent zijn op deze site de onderstaande nieuwe inventarissen online gezet. U kunt zodoende op internet alvast bekijken welke informatie in onze archieven aanwezig is. De bewuste stukken kunt u - tenzij anders aangegeven - op onze studiezaal tijdens onze openingstijden komen inzien.

Link naar het overzicht van de archiefinventarissen.

PA-0325. Inventaris van het archief van de Familie Bruynzeel en Bruynzeel Fabrieken, (1897) 1919 - 2002.
Cees Bruynzeel (1875-1956) is de grondlegger van de Bruynzeelfabrieken die sinds 1919 in Zaandam gevestigd zaten. Het begon met een stoomtimmerfabriek, al snel kwam er een schaverij, deurenfabriek en fineer- en triplexfabriek. Het bedrijf produceerde gedurende een groot aantal decennia van de 20e eeuw houten vloeren, wasproducten, fineer- en triplexproducten, keukens, kasten, scheidingswanden en potloden. Veel houten meubelen werden ontworpen door Piet Zwart. In het buitenland kwamen vestigingen, tot in Zuid-Afrika (1947) en Brazilië (1961) toe. Daarnaast werd in 1939 een ocrietfabriek in Eemnes bij Baarn opgezet. In de jaren ’50 van de 20e eeuw werden diverse bedrijven overgenomen, zoals Walpro Plastics in Hendrik-ido-Ambacht en in de jaren ’60 kwam er een vestiging van het bedrijf in Bergen op Zoom.
De jaren ’70 betekende het keerpunt in de bloei: reorganisaties mochten niet baten en in 1982 volgde liquidatie van de Holding Bruynzeel (de overkoepelende holding over de onderliggende bv’s). De meeste bv’s werden verkocht of werden zelfstandig. Uitsluitend de Bruynzeel Deurenfabriek en Schaverij bleven op het oude terrein Zaandam. In 1997 ging dit over in handen van Polynorm NV en in 2002 werd de vestiging in Zaandam alsnog gesloten. Sindsdien is het immense fabrieksterrein de vestigingsplaats van diverse winkelketens en een bouwmarkt. Eveneens zijn er plannen voor de vestiging van een Ikea.
Het archief betreft dat van de Holding en onderliggende bv’s tot 1982 en van de Deurenfabriek en Schaverij tot en met 2002. Het archief van laatstgenoemde productietak van Bruynzeel is het meest uitgebreid, met name van de andere Bruynzeelfabrieken is het archief fragmentarisch. Wel is er een grote documentatiecollectie aanwezig, bestaande uit brochures, catalogi en foto’s.

Collectie Cornelia Witkamp (ca. 1870) 1896 - 1989 (1992)
Cornelia Witkamp (1899-1989) was een bakkersdochter, opgegroeid in Westzaan en na het overlijden van haar vader in 1921 verhuisd naar Zaandam. Zij werd handwerklerares, bij de jeugd bekend als juffrouw Corry. Zij was eerst enige tijd lid van de Evangelisch Lutherse gemeente in Zaandam, later van de Doopsgezinde gemeente te Zaandam. De collectie bevat familiefoto’s, historische aantekeningen en twee dagboeken

Daarnaast zijn de volgende toegangen aangepast:
PA-0071 - Zaanlandsche Assurantie Compagnie voor Brand en Binnenlandsche Vaart, 1845-1945
PA-0072 - Garbrant Pietersz. Gorter, olieslager, koopman en burgemeester, 1690-1730
PA-0079 - Jacob Honig Jansz. jr., Jacobus Johannes Honig en Coenraad Honig, makelaas in assurantiezaken en roerend en onroerend goed, (1839) 1865-1934

PA-0082 - De Oeconomische Tak van de Hollandsche Maatschappij der Wetenschappen, 1777-1836

 

Scans geboorteakten aangevuld

Sinds 20 maart 2017 is er een groot aantal scans van geboorteakten beschikbaar gekomen op onze website. Daarmee zijn alle geboorteakten van de Zaanstreek (vanaf 1811), voor zover openbaar (sinds 1 januari 2017 tot en met het jaar 1916), online te raadplegen. Een klein deel daarvan (de geboorteakten van de jaren 1913-1915) van de gemeente Zaandam is ook al op naam te doorzoeken via de pagina Op zoek naar voorouders. De resterende geboorteakten worden de komende maanden op naam doorzoekbaar gemaakt. Tot die tijd kunt u de scans bekijken via de inventarissen.


18e-eeuwse Zaanse wieg in de Zaanlandsche Oudheidkamer te Zaandijk. Collectie Gemeentearchief Zaanstad, fotonummer 21.0493.

De huwelijksakten uit de periode 1811-1932 en de overlijdensakten uit de periode 1811-1960 zijn reeds op naam toegankelijk via www.wiewaswie.nl. De recentere huwelijks- en overlijdensakten, voor zover openbaar (sinds 1 januari 2017 de huwelijksakten tot en met 1941, de overlijdensakten tot en met 1966), zijn grotendeels op naam te doorzoeken via de pagina Op zoek naar voorouders. De komende maanden worden deze gegevens aangevuld.

Tot slot: wilt u meehelpen met het doorzoekbaar maken van de akten van de burgerlijke stand en/of bevolkingsregisters? Kijk hier voor de mogelijkheden.

Bijzondere vondst foto's Februaristaking

In 2016 dook in een particulier fotoalbum een viertal unieke foto’s op van de Februaristaking op De Dam in Zaandam. Deze bijzondere vondst haalde op 22 februari jl. zelfs het NOS Journaal.

Vier fotos Februaristaking

De vier gevonden Zaanse foto's van de Februaristaking
in het fotoalbum van de familie Wijdenes. ©Erik Schaap

De Februaristaking geldt als het enige grootschalige en openlijke verzet tegen de jodenvervolging in Europa. De staking begon in Amsterdam, maar sloeg al snel over naar de Zaanstreek. Op 25, 26 en 27 februari legden tienduizenden Zaankanters het openbare leven plat. Vanuit de gehele streek trokken duizenden stakers naar de Dam in Zaandam; niet alleen fabrieksarbeiders, maar ook ambtenaren en winkelpersoneel. De Duitsers reageerden woedend en schoten vanuit overvalwagens op de demonstranten. Daarbij werd de twintigjarige slagersknecht Jan Keijzer gedood.

Beeldje Truus Menger W. de Jong Gemeentearchief Zaanstad

Staakt, staakt, staakt! Beeldje van Truus Menger
op de Wilhelminabrug in Zaandam.

Op 27 februari werd een einde gemaakt aan de staking, al staakte een enkel bedrijf nog door tot 1 maart. Tot op heden was er slechts één (Amsterdamse) foto van de staking bekend. Nu komen daar dus vier Zaanse foto's bij. Op initiatief van het gemeentearchief is uitgebreid onderzoek gedaan naar het verloop van de Februaristaking in de Zaanstreek. Dit heeft geresulteerd in het boekwerk De Februaristaking in de Zaanstreek 1941. Auteur Erik Schaap heeft aan de hand de unieke foto's en nooit eerder gepubliceerd archiefmateriaal een reconstructie gemaakt van het verloop van het massaprotest. Het boek is vanaf 25 februari te koop voor € 12,50 bij de Bruna in Zaandam.

Omslag A
Eén van de gevonden foto's siert de omslag.

Nog ieder jaar wordt de Februaristaking in de Zaanstreek officieel herdacht. Tijdens de herdenkingsbijeenkomst op 26 februari a.s. in het Zaantheater zal het boek officieel worden aangeboden aan de drie burgemeesters van Zaanstad, Oostzaan en Wormerland.

Meer publiciteit rondom de foto's:
Link naar de website van NOS
Link naar het NOS-journaal van 22 februari 2017, 20.00 uur
Link naar Vrij Nederland
Link naar De Orkaan
Link naar Noord-Hollands Dagblad (premium artikel, inlog benodigd)

 

 

Pagina 1 van 10